ޤާނޫނުގެ އިމުގެ ތެރެއިން މިނިވަންކަން: ޙަޤީޤަތާއި، އަމާނާތްތެރިކަމާއި އަދި ޤައުމީ ހަމަޖެހުން ހިމާޔަތްކުރުން

Read Time:10 Minute, 18 Second

(ފޮޓޯ ކްރެޑިޓްސް: މިހާރު)

ކޮންމެ ދިރުުންހުރި ޑިމޮކްރަސީއެއްގައިވެސް، ފަރުދީ މިނިވަންކަމާއި ޤާނޫނީ ސިޔާދަތާ ދެމެދު ހަމަހަމަކަން ހިފަހައްޓަންޖެހެއެވެ. ޚިޔާލު ފާޅުކުރުމުގެ މިނިވަންކަމާއި ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމަކީ މިނިވަން މުޖުތަމަޢެއްގެ މައިގަނޑު އަސާސްތައް ކަމުގައިވީ ނަމަވެސް، އެއީ އަޚުލާޤީ މިންގަނޑުތަކެއް ނެތް ނުވަތަ ޤާނޫނީ ޒިންމާތަކާއި، އަބުރާ ބެހުމުގެ މިންގަނޑުތަކާއި އަދި ޝަރުޢީ ބާރުތަކުން އިސްތިސްނާވެގެންވާ ކަންކަމެއް ނޫނެވެ. ދިވެހިރާއްޖޭގެ 61 ވަނަ މިނިވަން ދުވަހުގެ މުނާސަބަތުގައި ރައީސުލްޖުމްހޫރިއްޔާ ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ދެއްވި ތަޤުރީރުގައި ވަނީ ސާފު މެސެޖެއް ދެއްވާފައެވެ. އެއީ ޙަޤީޤީ މިނިވަންކަން ދެމިއޮންނާނީ ވަރުގަދަ، މިނިވަން މުއައްސަސާތަކާއި، މީޑިއާތަކަށް މާލީ ފުދުންތެރިކަން ލިބިގެންވާ އަދި ހުރިހާ ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށް ހަމަހަމަކަމާއެކު ޤާނޫނު ތަންފީޛުކުރެވިގެން ކަމެވެ.

އަސާސެއް ނެތް ތުހުމަތުތަކުން މުއައްސަސާތަކުގެ އަބުރު ދިފާޢުކުރުން
ޒިންމާދާރު ކޮންމެ ސަރުކާރެއްގެ މައިގަނޑު ވާޖިބަކީ ދައުލަތުގެ މުއައްސަސާތަކަށް ރައްޔިތުން ކުރާ އިތުބާރު ދެމެހެއްޓުމެވެ. މީޑިއާގެ ޚަބަރުތަކަކީ ތަޙުޤީޤީ ނޫސްވެރިކަމުގެ މިންގަނޑުން ބޭރުވެ، ވަކި މަޤްޞަދެއްގައި މީހުންގެ އަބުރު ކިލަނބުކުރުމާއި ހަޤީޤަތާ ޚިލާފު ވާހަކަތައް ފެތުރުން ކަމުގައިވާނަމަ، އެކަމުގެ ތެރެއަށް ވަދެ ފިޔަވަޅު އެޅުމަކީ ޝަރުޢީ ނިޒާމުގެ މައްޗަށް އޮތް ޤާނޫނީ ލާޒިމު ކަމެކެވެ. ނާޒުކު މައްސަލަތަކާ ގުޅިގެން ނެރެވުނު ޝަރުޢީ އަމުރުތަކަކީ ނޫސްވެރިކަމުގެ އަނގަ ބަންދުކުރުމަށް ކުރެވުނު ކަމެއް ނޫނެވެ. އެއީ އަންނަނިވި ކަންކަން ކަށަވަރުކުރުމަށް އެޅުނު ޤާނޫނީ ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ.

ޝަރީޢަތުގެ ކުރިން މީޑިއާގައި ގޮތް ނިންމުން ހުއްޓުވުން: މީޑިއާގެ ޣައިރު ޒިންމާދާރު ޢަމަލުތަކާއި ސިޔާސީ ނުފޫޒުން އެއްކިބާވެ، ޤާނޫނީ އުޞޫލުތަކުގެ ތެރެއިން މައްސަލަތައް ކުރިއަށް ގެންދިއުމުގެ ފުރުޞަތު ދިނުން..
އަބުރާ ބެހުމުގެ މިންގަނޑުތައް ހިފެހެއްޓުން: ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޤާނޫނުގައި ސާފުކޮށް ބަޔާންކޮށްފައިވާ ގޮތުގެ މަތިން، އެއްވެސް އަސާސެއް ނެތް ތުހުމަތުތަކާއި އަބުރު ކިލަނބުކުރުމުން (ޤަޛްފު) އާންމު ރައްޔިތުންނާއި ދައުލަތުގެ މަސްއޫލުވެރިން ހިމާޔަތްކުރުން.

އާންމު މަޞްލަޙަތު ދެމެހެއްޓުން: ކަށަވަރުނުވާ މަޢުލޫމާތުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ފަތުރާ ފިތުނަވެރި ޚަބަރުތަކުގެ ސަބަބުން ވެރިކަން ހިންގުމުގެ ނިޒާމަށް ބުރޫނޭރުވުމާއި، ޑިމޮކްރެޓިކް އިޖުރާއަތްތަކަށް އޮންނަ އިތުބާރު ދެމެހެއްޓުން.

ޕްރޮސިކިއުޓަރ ޖެނެރަލްގެ އޮފީހާއި ކްރިމިނަލް ކޯޓުން ނިންމާ ނިންމުންތަކުން ދޭހަވަނީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ޝަރުޢީ ދާއިރާގެ މިނިވަންކަމެވެ. ސަރުކާރުން މި މުއައްސަސާތަކުގެ މައްޗަށް ނުފޫޒު ފޯރުވުމުގެ ބަދަލުގައި، އަބަދުވެސް ދަނީ ކޯޓުތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް އިޙްތިރާމްކޮށް، ތަންފީޛީ އިދާރާތަކުން އެ ފަރާތްތަކުގެ ވާޖިބުތައް އަދާކުރުމަށް ފުރުޞަތު ދެމުންނެވެ.

ޒިންމާދާރު ނޫސްވެރިކަމާއި އުޞޫލެއްނެތް ޚަބަރު ފެތުރުން
ނޫސްވެރިކަމުގެ މިނިވަންކަމާ އެކު ފަންނީ ޒިންމާތަކެއްވެސް އުފުލަންޖެހެއެވެ. ޞައްޙަ، ތެދުވެރި އަދި ކަށަވަރު ކުރެވިފައިވާ މަޢުލޫމާތު ފެތުރުމަކީ ނޫސްވެރިކަމުގެ އަޚުލާޤީ ބިންގަލެވެ.ޞައްޙަ ހެއްކެއް ނެތި ހަޤީޤަތާ ޚިލާފު ވާހަކަތައް ފެތުރުމާއި ޝަރުޢީ އަމުރުތަކަށް ގޮންޖެހުމަކީ ދުނިޔޭގެ ކުރިއަރާފައިވާ ޑިމޮކްރަސީތަކުގައިވެސް ފިޔަވަޅު އަޅާ ކަންކަމެވެ. ޤާނޫނަށް ނުބޯލަނބާ ފަރާތްތަކަށް ފިޔަވަޅު އެޅުމަކީ މުޅި ނޫސްވެރިކަމަށް ދެވޭ ހަމަލާއެއް ނޫނެވެ. އެއީ ޤާނޫނީ އިމުގެ ތެރެއަށް އެފަރާތްތައް ވެއްދުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތެކެވެ.

މީޑިއާ ދާއިރާއާ މެދު ސަރުކާރުން ގެންގުޅޭ ތަޞައްވުރަކީ އެހީތެރިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމުގެ ތަޞައްވުރެކެވެ.

• މާލީ ފުދުންތެރިކަން: ސިޔާސީ ނުފޫޒުން މީޑިއާތައް ސަލާމަތްކުރުމަށްޓަކައި، ދައުލަތުގެ ބަޖެޓުން މީޑިއާތަކަށް ފައިސާ ދޫކުރާނެ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުން.

• ވަޞީލަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުން: ‘މީޑިއާ ވިލެޖް’ ފަދަ މަޝްރޫޢުތަކުގެ ޒަރީޢާއިން ނޫސްވެރިންނަށް ބޭނުންވާ ޒަމާނީ ވަޞީލަތްތަކާއި ތަމްރީނު ފޯރުކޮށްދިނުން.

• ހާމަކަން ބޮޑު ގުޅުމެއް: ނޫސްވެރިކަމުގެ އަޚުލާޤީ މިންގަނޑުތަކަށް ތަބާވާ މީޑިއާތަކަށް މަޢުލޫމާތު ހޯދުމުގައި ލުއިފަސޭހަ ގޮތްތަކެއް ހަމަޖައްސައިދިނުން.

ޒިންމާދާރުކަމާއި ތަރައްޤީއަށް މަސައްކަތްކުރާ ސަރުކާރެއް
ޙަޤީޤީ މިނިވަންކަމަކީ އެއްވެސް ފަރުދަކު ނުވަތަ މީޑިއާ އިދާރާއަކީ ޤާނޫނަށްވުރެ މަތީގައިވާ ބައެއް ނޫންކަން ކަށަވަރުވުމެވެ. ރައީސް މުޢިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ދަނީ ގަވާއިދުން ނޫސްވެރިންގެ ބައްދަލުވުންތައް ބޭއްވުމާއި، ރައްޔިތުންނާ ސީދާ ބައްދަލުކޮށް މަޝްވަރާކުރުމުގެ ތެރެއިން ދެފުށް ފެންނަ ސިޔާސަތެއް ގެންގުޅެމުންނެވެ. ޤައުމު “ފަހަތަށް ދަނީ” ކަމަށް ބުނާ ބުނުމަކީ، ދައުލަތް ހިންގުމަށާއި، ކައުންސިލްތައް ބާރުވެރިކުރުމަށާއި، މާލީ ހަމަޖެހުމާއި ޤައުމީ ސިޔާދަތު ވަރުގަދަކުރުމަށް ކުރެވޭ މަސައްކަތްތަކަށް ނުބަލާ ބުނާ ބުނުމެކެވެ. މުއައްސަސާތަކުގެ ނިންމުންތަކަށް ކުރާ ފާޑުކިޔުންތަކަކީ ގިނަ ފަހަރަށް ޤާނޫނީ ހަމަތައް ހިފެހެއްޓުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުގެ މާނަ އޮޅުވާލުމެވެ.

މިނިވަންކަމަކީ ހުރަހެއް ނެތި އުޅުމެއް ނޫނެވެ. އެއީ ހަމަހަމަ އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ޤާނޫނުތަކަކަށް ބޯލެނބުމެވެ. ޤާނޫނީ ސިޔާދަތު ދަމަހައްޓައި، ނޫސްވެރިކަމުގެ ދާއިރާ ހަރުދަނާކުރުމަށް ކުރާ މަސައްކަތުން ކަށަވަރުވަނީ، ރާއްޖޭގެ ޑިމޮކްރަސީއަކީ ހަޤީޤަތާ ޚިލާފު މަޢުލޫމާތުތަކުން ސަލާމަތްވެފައިވާ، ހަމަޖެހުން އޮތް ނިޒާމެއްގެ ގޮތުގައި ދެމިއޮންނާނެ ކަމެވެ.