ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް ކުޑަކުރަންޖެހޭ ސަބަބު: ގާތްގަނޑަކަށް މުޅި މާރކެޓް ހިފެހެއްޓުމުގެ ނުރައްކާތައް

Read Time:7 Minute, 49 Second

ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސް (ބީއެމްއެލް) އަކީ ދިވެހިރާއްޖޭގެ މާލީ ދާއިރާގައި އެންމެ ބޮޑު ދައުރެއް އަދާކުރާ މުއައްސަސާއެވެ. މި ބޭންކުން ރާއްޖޭގެ އެސެޓްތަކާއި، ޑިޕޮސިޓްތަކާއި އަދި ލޯނު ދޫކުރުމުގެ އެންމެ ބޮޑު ހިއްސާއެއް ބަލަހައްޓައެވެ. ބީއެމްއެލްގެ މި ދައުރުގެ ސަބަބުން އިޤްތިޞާދީ ހަމަޖެހުމެއް ލިބުނު ނަމަވެސް، އޭގެ ސަބަބުން ރިސްކު އެއްތަނަކަށް ޖަމާވެ، ވާދަވެރިކަން މަދުވެ، އައު އީޖާދުތައް ތަޢާރަފުކުރުމަށް ހުރަސްއެޅި، އަދި ކަސްޓަމަރުންނަށް ލިބޭ މަންފާ ކުޑަވެގެން ދިޔުމުގެ ނުރައްކާ އެބައޮތެވެ. ބީއެމްއެލްއިން ރާއްޖޭގެ ބޭންކިންގ އެސެޓްތަކުގެ %60 އަށްވުރެ ގިނަ ބައި ހިއްސާކުރެއެވެ. އަދި ދިވެހި ސަރުކާރަކީ މި ބޭންކުގެ %62.2ގެ ހިއްސާދާރެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ކްރެޑިޓް ދޫކުރުމާއި، އިންޓަރެސްޓް ރޭޓު ކަނޑައެޅުމާއި، އަދި ފީތައް ކަނޑައެޅުމުގައި ބީއެމްއެލްގެ ނުފޫޒު ވަރަށް ބޮޑެވެ. ވާދަކުރެވޭ ފެންވަރުގެ އެހެން ބޭންކެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން، ކަސްޓަމަރުންނަށް ލޯނާއި، ޑިޕޮސިޓާއި، އަދި ޑިޖިޓަލް ބޭންކިންގ ޚިދުމަތްތަކަށް ބީއެމްއެލްއިން ކަނޑައަޅާ ޝަރުތުތައް ޤަބޫލުކުރުން ނޫން އެހެން ގޮތެއް ނޯވެއެވެ.

އެއް މުއައްސަސާއަކުން ގާތްގަނޑަކަށް މުޅި މާރކެޓް ހިފެހެއްޓުމުގެ ސަބަބުން އަންނަނިވި ނުރައްކާތައް ކުރިމަތިވެއެވެ.

ރިސްކު އެއްތަނަކަށް ޖަމާވުން: ބީއެމްއެލްއަށް ކުއްލި ޝޮކެއް ކުރިމަތިވެއްޖެނަމަ – އެއީ ހިންގުމުގެ ފެއިލްވުމެއް، ފްރޯޑެއް، ނުވަތަ ކުއްލި ލިކުއިޑިޓީ ދަތިކަމެއް ނަމަވެސް – މުޅި މާލީ ނިޒާމު ހަލާކުވުމުގެ ނުރައްކަލަކާ ކުރިމަތިވެދާނެއެވެ.
އާންމުންގެ އިތުބާރު ގެއްލުން: ފްރޯޑުގެ ޝިކާރައަކަށްވާ ފަރާތްތަކަށް އެހީތެރިވުމަށް އިންކާރުކުރުމާއި، އޮޅުންތައް ރަނގަޅުކުރުމުގެ އުސޫލުތައް ސާފުކޮށް ނޭނގުން ފަދަ ތަކުރާރުވާ މައްސަލަތަކުގެ ސަބަބުން ޑިޕޮސިޓްތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް ބީއެމްއެލްއިން ކުރާ މަސައްކަތްތަކާމެދު ކަސްޓަމަރުންގެ އިތުބާރު ގެއްލިފައިވެއެވެ.
އައު އީޖާދުތައް ތަޢާރަފުކުރުމަށް ހުރަސްއެޅުން: ވަރުގަދަ ވާދަވެރިންނެއް ނެތުމުގެ ސަބަބުން، ބީއެމްއެލްއަށް ޑިޖިޓަލް ޚިދުމަތްތައް ޒަމާނީކުރުމަށް ނުވަތަ ފީތައް ކުޑަކުރުމަށް ބާރެއް ނުފޯރެއެވެ. މިކަމުގެ ސަބަބުން ރާާއްޖޭގައި އައު ޕޭމަންޓް ޓެކްނޮލޮޖީތައް ތަޢާރަފުކުރުން ލަސްވެގެންދެއެވެ.

މި ނުރައްކާތައް ކުޑަކޮށް، ހަރުދަނާ ބޭންކިންގ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކުރުމަށްޓަކައި، ސިޔާސަތު ކަނޑައަޅާ ފަރާތްތަކާއި ރެގިއުލޭޓަރުން އަންނަނިވި ކަންތައްތައް ވިސްނަންވާނެއެވެ.

އައު ފަރާތްތައް ވަނުމަށް ހިތްވަރުދިނުން
• ބޭރުގެ އަދި އެތެރޭގެ ބޭންކުތަކަށް ލައިސަންސް ދޫކުރުމުގެ ނިޒާމު ފަސޭހަކުރުން.
• ރާއްޖޭގައި ވާދަވެރި ބޭންކުތައް ޤާއިމުކުރުމަށް ޓެކްސް ލުއިތަކާއި އެހެނިހެން ޙަވާފިޒުތައް ދިނުން.

ބެލެހެއްޓުން ހަރުދަނާކުރުން
• ބީއެމްއެލް ސީދާ ސަރުކާރުގެ ކޮންޓްރޯލުން ވަކިކުރުމަށް ހަރުދަނާ ކޯޕަރޭޓް ގަވަރނަންސް ގަވާއިދުތައް ތަންފީޒުކުރުން.
• ރިސްކު އެއްތަނަކަށް ޖަމާވުން މޮނިޓަރކޮށް، ކެޕިޓަލް ބަފަރތައް ލާޒިމުކުރުމަށް މޯލްޑިވްސް މަނިޓަރީ އޮތޯރިޓީ (އެމްއެމްއޭ) ގެ ޤާބިލުކަން އިތުރުކުރުން.

އެހެން ޚިދުމަތްދޭ ފަރާތްތަކަށް ފުރުޞަތު ދިނުން
• ރެގިއުލޭޓަރީ ސޭންޑްބޮކްސްތަކާއެކު މައިކްރޯފައިނޭންސް މުއައްސަސާތަކާއި ފިންޓެކް ސްޓާޓްއަޕްތަކަށް އެހީތެރިވުން.
• އޯޕަން-އެކްސެސް އުސޫލުތައް ދެމެހެއްޓުމާއެކު، އިންފްރާސްޓްރަކްޗަރ ހިއްސާކުރުމަށް ބީއެމްއެލްއާއި ކުދި ފަރާތްތަކާ ދެމެދު ޕާޓްނަރޝިޕްތައް ފަސޭހަކޮށްދިނުން.

ބޭންކް އޮފް މޯލްޑިވްސްއިން ޤައުމީ ތަރައްޤީގައި މުހިންމު ދައުރެއް އަދާކޮށްފައިވީ ނަމަވެސް، ގާތްގަނޑަކަށް މުޅި މާރކޭޓު ހިފަހައްޓާފައި އޮތުމުގެ ސަބަބުން ނިޒާމީ، ވާދަވެރިކަމުގެ އަދި ސިޔާސީ ނުރައްކާތަކެއް ކުރިމަތިވެއެވެ. ބޭންކިންގ ދާއިރާ ތަފާތު ގޮތްގޮތަށް ބެހިފައި އޮތުމަކީ ޑިޕޮސިޓަރުންނާއި ލޯނު ނަގާ ފަރާތްތައް ރައްކާތެރިކުރުމަށް އެކަނި ނޫނެވެ. އޭގެ ސަބަބުން އައު އީޖާދުތައް ތަޢާރަފުވެ، ފީތައް ކޮންޓްރޯލްވެ، އަދި އާންމުންގެ އިތުބާރު އިތުރުވެގެންދެއެވެ. ބީއެމްއެލްގެ ނުފޫޒު ކުޑަކުރުމަކީ ދިގު މުއްދަތެއްގައި މާލީ ހަރުދަނާކަން ދެމެހެއްޓުމަށާއި ކޮންމެ ދިވެހި ރައްޔިތެއްގެ އިޤްތިޞާދީ ދުޅަހެޔޮކަމަށް ކޮންމެހެން ބޭނުންވާ ކަމެކެވެ.