Read Time:10 Minute, 22 Second
(ފޮޓޯ ކްރެޑިޓްސް: އެކި.އެމްވީ)
ތަހުޒީބީ ކޮންމެ މުޖުތަމަޢެއްގައިވެސް ޤާނޫނީ ނިޒާމެއް ބިނާވެފައި އޮންނަ ފަލްސަފީ ބިންގަލަކީ ވަރަށް ބޮޑު ސުވާލެކެވެ. ސެކިއުލާ ޖިނާއީ ނިޒާމާއި އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުން މި ސުވާލަށް ދޭ ޖަވާބު ވަރަށް ތަފާތެވެ. ސެކިއުލާ ނިޒާމަކީ ކުށް ސާބިތުކޮށް، ކުށްވެރިން ޖަލަށްލުމަށް ފަރުމާކޮށްފައިވާ ނިޒާމެކެވެ. ބަދަލުހިފުން، ބިރުދެއްކުން، އިޞްލާޙުކުރުން، ކުށްކުރުމުގެ ފުރުޞަތު ހަނިކުރުން ފަދަ ލަނޑުދަނޑިތައް ހުރި ނަމަވެސް، ހަޤީޤަތުގައި ފެންނަ ނަތީޖާއަކީ ޚާއްޞަކޮށް ނިކަމެތިންނާ ދެކޮޅަށް ހިންގޭ ބޮޑު ޖަލު ސިނާޢަތެކެވެ. ނިޒާމުގެ ކާމިޔާބީ ވަޒަންކުރަނީ ކުށް ސާބިތުކުރެވޭ ނިސްބަތުންނެވެ. އިސްލާމީ ނިޒާމު ބިނާވެފައިވަނީ ތަފާތު ފަލްސަފާއެއްގެ މައްޗަށެވެ. ޝަރީޢަތުގެ ފަސް މަޤްޞަދު، އެބަހީ ފުރާނަ، ބުއްދި، ނަސަބު، މުދާ، ދީން ހިމާޔަތްކުރުމަކީ ޖިނާއީ ނިޒާމުގެ ހިތްގަނޑެވެ. ހަރުކަށި ޙައްދުތައް ކަނޑައެޅިފައިވީ ނަމަވެސް، ތަންފީޒުކުރުމަށް ބޭނުންވާ ހެކީގެ މިންގަނޑު ގަސްދުގައި ނުހަނު ހަރުކަށިކޮށް ބޭއްވިފައިވެއެވެ. ޒިނޭ ސާބިތުކުރުމަށް ހެޔޮލަފާ ހަތަރު ފިރިހެނުން ސީދާ ލޮލުން ދެކެ، ތަފާތެއް ނެތި ހެކިބަސް ދޭންޖެހެއެވެ. ތާރީޚީ ގޮތުން ބަލާއިރު، ހެކިންގެ ހެކިބަހުގެ މައްޗަށް ބިނާކޮށް ރަޖަމްކުރެވިފައިވަނީ ވަރަށް ނާދިރު ހާލަތްތަކުގައެވެ. ނިޒާމު ރޭވިފައިވަނީ ހަމަ ގަސްދުގައި ހެވެ.
ކީރިތި ރަސޫލާ ﷺ ގެ ޢަމަލުފުޅުތަކުން ޝަރީޢަތުގެ ރޫޙު ވަރަށް ސާފުކޮށް ފެނެއެވެ. ޒިނޭ ކޮށްފިކަމަށް އަމިއްލައަށް ވަޑައިގެން ހާމަކުރި ފަރާތްތަކަށް، ރަސޫލާ ﷺ ތަކުރާރުކޮށް ރުޖޫޢަވުމުގެ ފުރުޞަތު ދެއްވިއެވެ. ދެވަނަ ފަރާތް ހޯދުމަށް ތަޙްޤީޤެއް ނުހިންގެވިއެވެ. ﷲ ދެއްވި ފަރުދާ ނުވަތަ “ސިތުރު” ރައްކާތެރިކޮށް ދެއްވިއެވެ. ކުށަކަށް އިޢުތިރާފުވި ފަރާތަކަށް ހަދީޘްކުރެއްވިއެވެ: “ތިބާ ފޭރާމުން ފޮރުވިނަމަ، ތިބާއަށް ހެޔޮވީހެވެ.” ﷲ ދެއްވި ސިތުރު ނަގައި ތިމާ ފާޅުކުރުމަކީ ﷲ ގެ ރަޙްމަތަށް ހުރަސްއެޅުމެވެ. ހަދީޘްފުޅެއްގެ ތެރޭގައިވެއެވެ: “ހެކި ދެއްކުމަކީ ދައުވާކުރާ ފަރާތުގެ ޒިންމާއެވެ.” ދައުލަތަކީ ކުށް ހޯދައި ތަޙްޤީޤުކޮށް ދަޢުވާ ކުރާ ފަރާތެއް ނޫނެވެ. ހެކި ހޯދައިދިނުމަކީ ދައުލަތުގެ ވާޖިބެއް ނޫނެވެ. ހެކި ނެތިއްޔާ، ދޮގު ތުހުމަތުކުރި ފަރާތަށް ޤަޛްފުގެ އަދަބު ލިބިދާނެއެވެ. ސޫރަތުއް ނޫރުގެ 19 ވަނަ އާޔަތުގައި، ހަމައެކަނި ފާޙިޝް ޢަމަލުތައް ނަހީކުރެއްވީ ނޫނެވެ، ބަލްކެ، ފާޙިޝް ވާހަކަ ފެތުރުންވެސް ވަނީ ހަރާމްކުރައްވާފައެވެ. ސެކިއުލާ ނިޒާމުތަކުގައި ތުހުމަތުތަކަކީ ޢާންމު ރެކޯޑެވެ. ޝަރީޢަތްތައް ހިންގަނީ ހުޅުވާލެވިގެންނެވެ. ޖިންސީ ކުށްތަކުގެ ޚަބަރު ފެތުރުމަކީ ވިޔަފާރިއެކެވެ. ނަމަވެސް އިސްލާމީ ނިޒާމު ދެކެނީ ތުހުމަތު ފެތުރުންވެސް ނުރައްކާތެރި ކަމެއްގެ ގޮތުގައެވެ.
ނަމަވެސް، ﷲ ގެ ޙައްޤާ ގުޅިފައިވާ ޙައްދުގެ ކުށްތަކާ ތަފާތު ވަކި ބަހާއެއް ވެއެވެ. ޤިޞާޞް، އެބަހީ މީހަކު މެރުން ނުވަތަ ޖިސްމާނީ އަނިޔާ ދިނުމާ ގުޅިގެން ހިފޭ ބަދަލު ހިމެނެނީ “ޙުޤޫޤުލް ޢިބާދު” ނުވަތަ އަޅުތަކުންގެ ޙައްޤުތަކުގެ ތެރޭގައެވެ. ﷲ ތަޢާލާ ވަޙީކުރައްވާފައިވެއެވެ: “ޤިޞާޞް ހިފުމުގައި ތިޔަބައިމީހުންނަށް ދިރުމެއްވެއެވެ.” ގާތިލު ހޯދައި ޒިންމާދާރުކުރުވުމަކީ ޝަރީޢަތުގެ ރޫޙާ ޚިލާފު ކަމެއް ނޫނެވެ. ބަލްކެ، ފުރާނަ ހިމާޔަތްކުރުމަކީ ޝަރީޢަތުގެ ފަސް މަޤްޞަދުގެ ތެރެއިން ފުރަތަމަ ކަމެވެ. ދައުލަތަށް “ސިތުރު” ގެ ނަމުގައި ގާތިލު ހޯދުމުން ދުރުހެލިވެވޭކަށް ނެތެވެ. ޢުމަރުގެފާނު ތަދުގެ ދުވަސްވަރު ވައްކަންކުރި މީހާގެ ޙައްދު ތަންފީޒުކުރުން ހުއްޓެވީ، ދައުލަތުން ޢަދުލުވެރި ފުދޭ ވަރުގެ ނިޒާމެއް ޤާއިމުކޮށްދިނުމުގެ ކުރިން ރައްޔިތުންގެ މައްޗަށް ޒިންމާ ނޭޅޭނެ ކަމުގެ ހެތްކެއްގެ ގޮތުންނެވެ.
ދެ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން ކާމިޔާބީ ވަޒަންކުރާ ގޮތްވެސް ތަފާތެވެ. ސެކިއުލާ ނިޒާމު ކާމިޔާބުވަނީ ކުށް ސާބިތުކުރެވި، ޖަލަށްލެވޭ ނިސްބަތް ބޮޑުވުމުންނެވެ. ނަތީޖާއަކީ ޖަލު ހިންގުން ފައިދާ ހުރި ވިޔަފާރިއަކަށް ވެ، ނިކަމެތިންގެ ދިރިއުޅުން ހަލާކުވެ ދިއުމެވެ. ނަމަވެސް، އިސްލާމީ ނިޒާމު ކާމިޔާބުވަނީ ހަރުކަށި ޙައްދުތައް ތަންފީޒުކުރަން ނުޖެހި، ތައުބާ ޤަބޫލުވެ، ކުށްކުރުން ހުއްޓި، ތިމާ ﷲ ދެއްވި ސިތުރު ދަމަހައްޓައިގެން ދިރިއުޅުމުންނެވެ. ޝަރީޢަތަކީ ޖަލު ބިނާކުރާ ނިޒާމެއް ނޫނެވެ. ޝަރީޢަތަކީ ތަޤްވާ ހިތްތަކުގައި ހައްދަވައި، ފަރުދާ ދަމަހައްޓައި، ﷲ ގެ ރަޙްމަތްފުޅަށް ދޫކޮށްލެވޭ ކަންކަން ﷲ ހަވާލު ކުރެވިގެން ހިންގޭ ނިޒާމެކެވެ. ހަރުކަށި ޙައްދެއް ތަންފީޒު ނުކޮށް ހިނގައި ދިއުމަކީ ނިޒާމުގެ ނާކާމިޔާބީއެއް ނޫނެވެ. އެއީ ނިޒާމުގެ ކާމިޔާބީއެވެ. މި ހުރިހާ ބަހާތަކަށް އެކުގައި ބަލާލުމުން، ފެންނަ ފުރިހަމަ ގުޅުމަކީ އިއްތިފާޤެއް ނޫނެވެ. ފާޙިޝް ވާހަކަ ފެތުރުން ނަހީކުރެއްވުމާއި، ކުށްތައް ފޮރުވައިދިނުމަށް ބާރުއެޅުއްވުމާއި، ހެކީގެ ހަރުކަށި މިންގަނޑުތަކާއި، ދައުވާކުރާ ފަރާތުން ހެކި ދެއްކުމާއި، ޝައްކުގެ ހާލަތުގައި އޯގާވެރިކަން އިސްކުރުމާއި، ގާތިލު ހޯދައި ޒިންމާދާރުކުރުވުން، މި ހުރިހާ ކަމަކީ “މަޤާޞިދުއް ޝަރީޢާ” ހިމާޔަތްކުރުމަށް، އެއް ދިމާލަކަށް ހިނގާ ފުރިހަމަ ބިނާއެއްގެ ތަފާތު ތަނބުތަކެވެ.
ސެކިއުލާ ނިޒާމުތަކުގެ ތެރޭގައި ތަފާތު ތިއަރީތަކާއި ސިޔާސީ ފިއްތުންތަކުގެ ސަބަބުން ފުށުއެރުންތައް ހުންނަ ނަމަވެސް، ﷲ ތަޢާލާ ބާވައިލެއްވި ޝަރީޢަތް ބިނާވެފައިވަނީ އެއް މަޞްދަރަކުން، އެއް މަޤްޞަދަކަށް، ފުރިހަމަ ހަމަޖެހުމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. ފަސޭހައިން ކުށް ސާބިތުކޮށް ޖަލަށްލާ ނިޒާމަކަށްވުރެ، ހަރުކަށި ޙައްދުތަކެއް ތަންފީޒުކުރުމަށް ނުހަނު ހަރުކަށި ޝަރުޠުތަކެއް ލާޒިމުކޮށް، ﷲ ދެއްވި ސިތުރު ދަމަހައްޓައި، ތައުބާގެ ދޮރު ހުޅުވިފައި ބާއްވާ ނިޒާމެއް، ޙަޤީޤީ ޢަދުލުއިންޞާފަށް ބޮޑަށް ގާތްވާނެ ކަމީ ޝައްކެއް ނެތް ކަމެކެވެ.
Happy
0 %
Sad
0 %
Excited
0 %
Sleepy
0 %
Angry
0 %
Surprise
0 %
0
0