ކުރީގެ ސަރުކާރުގެ “ލޯނުގެ ދަންތުރައިން” ދިވެހިރާއްޖެ އަރައިގަންނަނީ!

Read Time:6 Minute, 4 Second

(ފޮޓޯ ކްރެޑީޓްސް: ވަން އޮންލައިން)

ދިވެހިރާއްޖެ މިވަގުތު ކުރިމަތިލަމުންދަނީ އެންމެ ބޮޑު މާލީ ދަތިކަމަކާއެވެ. މި ދަތިކަމަށް މައިގަނޑު ސަބަބަކީ ކުރީގެ ރައީސް އިބްރާހީމް މުޙައްމަދު ޞާލިޙްގެ ސަރުކާރުން ނަގައިފައިވާ 60 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ދަރަންޏެވެ. އިޤްތިޞާދީ ތަޙްލީލުވެރިން ފާހަގަކުރާ ގޮތުގައި، ޞާލިޙްގެ ދައުރުގައި ދަރަނި ނެގިފައިވަނީ ހަރުދަނާ ސިޔާސަތުތަކެއް ނެތި، ސިޔާސީ މަޤްސަދުތަކަށް ޚަރަދުކުރުމަށް ކަމަށްވުމުން ޤައުމު ވަނީ ނާޒުކު ހާލަތަކަށް ވެއްޓިފައެވެ. ޞާލިޙްގެ ރައީސްކަން ނިމުނުއިރު، ޤައުމީ ދަރަނި 124 ބިލިއަން ރުފިޔާއަށްވުރެ މައްޗަށް ގޮސް، ދަރަނި-ޖީޑީޕީ ރޭޝިއޯ %110 އަށް އަރާފައިވެއެވެ. މި ދަރަނި ބޭނުންކޮށްފައިވަނީ ކުރު މުއްދަތުގެ މަޝްރޫޢުތަކަށާއި، ސަބްސިޑީތަކަށް ކަމަށްވުމުން، ދެމެހެއްޓެނިވި އާމްދަނީއެއް ނުލިބެއެވެ.

2023 ގެ ފަހުކޮޅު ރައީސް ޑރ. މުޙައްމަދު މުއިއްޒު ވެރިކަމާ ހަވާލުވެވަޑައިގެންނެވިއިރު، އެމަނިކުފާނަށް ކުރިމަތިވީ 2026 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް 1 ބިލިއަން ޑޮލަރު ދައްކަންޖެހޭ ދަރަންޏަކާއި، ރިޒާވް ދަށްވުމުގެ ސަބަބުން ބޭރު ފައިސާގެ ދަތިކަމާއި، ދެމެހެއްޓެނިވި ނޫން ބަޖެޓުގެ ދަރަންޏެކެވެ.

ނަމަވެސް، ރައީސް މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ އިޤްތިޞާދު ހަމައަކަށް އެޅުވުމަށް އަވަސް ފިޔަވަޅުތަކެއް އަޅާފައެވެ. އޭގެ ތެރޭގައި:

ދަރަނި އަދާކުރުން: 2025 ގެ މާރޗް މަހު ކުރީގެ ސަރުކާރުން ނަގާފައިވާ ކާގިލް ފައިނޭންޝަލް ސަރވިސަސްގެ 100 މިލިއަން ޑޮލަރުގެ ލޯނެއް އަނބުރާ ދައްކާފައިވެއެވެ.
ރިޒާވް އިތުރުކުރުން: ބޭރު ފައިސާއިން ލިބޭ އާމްދަނީ ދިވެހި ބޭންކުތަކުގައި ޖަމާކުރަން ލާޒިމުކުރުމުގެ ސަބަބުން ބޭނުންކުރެވޭ ރިޒާވް 63 މިލިއަން ޑޮލަރަށް އިތުރުވެފައިވެއެވެ.
އިޤްތިޞާދީ ކުރިއެރުން: 2025 އަށް %.6.4 ގެ އިޤްތިޞާދީ ކުރިއެރުމެއް ލަފާކޮށްފައިވާއިރު، މިއީ ފަތުރުވެރިކަމާއި އުމްރާނީ ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކުން ލިބޭ ކުރިއެރުމެކެވެ.
ޚަރަދު ކުޑަކުރުން: އިސް މަޤާމުތަކުގެ މުސާރަ ކުޑަކުރުމާއި، ޓެކްސްގެ އިޞްލާޙުތަކާއި، ދައުލަތުގެ ކުންފުނިތައް އަމިއްލަކުރުމުގެ ޕްލޭންތައް ވަނީ ތަޢާރަފުކޮށްފައެވެ.

ރައީސް މުއިއްޒު ވަނީ “އިޤްތިޞާދީ މިނިވަންކަން” ގެ މުހިންމުކަން ފާހަގަކުރައްވާފައެވެ. މިގޮތުން، ބޭރުގެ ލޯނުތަކަށް ބަރޯސާވުން މަދުކޮށް، އިންޑިއާއާއި ޗައިނާއާ އޮންނަ ގުޅުން ހަމަހަމަކުރުމަށް މަސައްކަތް ކުރައްވައެވެ. ގޮންޖެހުންތައް ގިނަ ނަމަވެސް، މުއިއްޒުގެ ސަރުކާރުގެ މި ފިޔަވަޅުތަކަކީ ޤައުމުގެ މާލީ ހަމަޖެހުން އަލުން ގާއިމުކޮށް، ރިޒާވް ވަރުގަދަކޮށް، ރައްޔިތުންނަށް ދިމާވެފައިވާ ދަރަނީގެ ބުރަ ކުޑަކުރުމަށް ވަރަށް މުހިންމު ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ. ނަމަވެސް މިކަންކަމުގެ ފުރިހަމަ ނަތީޖާ ފެންނާނީ ދިގު މުއްދަތެއްގެ ތެރޭގައެވެ.

ދިވެހިރާއްޖޭގެ އިޤްތިޞާދު ހަރުދަނާ ކުރުމަށް ފަތުރުވެރިކަމުގެ އިތުރުން، މަސްވެރިކަން، ދަނޑުވެރިކަން، މެނުފެކްޗަރިންގ އަދި ޓެކްނޮލޮޖީ ފަދަ ދާއިރާތައް ތަރައްޤީކުރުމާއި، ބައިނަލްއަޤްވާމީ ފަރާތްތަކާ މަޝްވަރާކޮށް ދަރަނި އަލުން ރޭވުމަކީވެސް މުހިންމު ކަންކަމެވެ. މުސްތަޤްބަލުގައި ޤައުމުގެ ދުރު ރާސްތާގެ ފައިދާއަށް އިސްކަންދީ ސިޔާސަތުތައް ރާވައި، ސަރުކާރާއި ރައްޔިތުން ގުޅިގެން މަސައްކަތް ކުރުމަކީ މި ދަތި މަރުޙަލާއިން އަރައިގަތުމަށްޓަކައި އެންމެ މުހިންމު ކަމެކެވެ.