2025 ވަނަ އަހަރުގެ ދިވެހިރާއްޖޭގެ ބަޖެޓު އަމާޒުކުރަނީ މާލީ ހަރުދަނާކަމާއި އިޤްތިޞާދީ އިޞްލާޙަށް

Read Time:9 Minute, 57 Second

(ފޮޓޯ ކްރެޑިޓްސް: ވަގުތު)

ދިވެހިރާއްޖޭގެ ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހުން ވަނީ 2025 ވަނަ އަހަރަށް 56.55 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ބަޖެޓެއް ފާސްކޮށްފައެވެ. މިއީ މާލީ ހަރުދަނާކަމާއި އިޤްތިޞާދީ އިޞްލާޙަށް އަމާޒުކޮށްފައިވާ ބަޖެޓެކެވެ. 70 މެންބަރުންގެ ތާއީދާއެކު ފާސްކުރެވުނު މި ބަޖެޓުގައި 49.17 ބިލިއަން ރުފިޔާގެ ޚަރަދު ހިމެނެއެވެ. މީގެ ތެރެއިން ބޮޑު ބައެއް ޚާއްޞަކުރެވިފައިވަނީ ޕަބްލިކް ސެކްޓަރ އިންވެސްޓްމަންޓް ޕްރޮގްރާމް (ޕީ.އެސް.އައި.ޕީ) ގެ ދަށުން ހިންގާ ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށެވެ.

2025 ވަނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓުގެ މައިގަނޑު ނުކުތާތައް

އާމްދަނީއާއި ޚަރަދު: 2025 ވަނަ އަހަރަށް ލަފާކުރާ ޖުމްލަ އާމްދަނީއާއި ހިލޭ އެހީއަކީ 39.69 ބިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. އަދި ޚަރަދުގެ ގޮތުގައި ލަފާކުރެވެނީ 49.17 ބިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. މީގެ ސަބަބުން ބަޖެޓު ޑެފިސިޓްގެ ގޮތުގައި ލަފާކުރެވެނީ 9.4 ބިލިއަން ރުފިޔާއެވެ. މިއީ ފާއިތުވި އަހަރުތަކާ އަޅާބަލާއިރު އެންމެ ކުޑަ ޑެފިސިޓެވެ.

މާލީ އިންތިޒާމު: ސަރުކާރުން އަމާޒުކުރަނީ ޚަރަދުތައް ބޮޑަށް ބެލެހެއްޓުމަށެވެ. އަދި ދަރަނި ދެމެހެއްޓެނިވި މިންވަރެއްގައި ހިފެހެއްޓުމަށާއި، ޚަރަދުތައް އިޤްތިޞާދީ ކުރިއެރުމާއި އިޖްތިމާޢީ ރައްކާތެރިކަމަށް އަމާޒުކުރުމަށެވެ.

އާމްދަނީ އިތުރުކުރުމުގެ ފިޔަވަޅުތައް: ބޭރު ފައިސާގެ ދަތިކަން ޙައްލުކުރުމަށްޓަކައި، ބަޖެޓުގައި ހިމެނިފައިވަނީ ފަތުރުވެރިކަމުގެ ޓެކްސްއާއި އެއަރޕޯޓް ޓެކްސް އިތުރުކުރުން ފަދަ އާމްދަނީ އިތުރުކުރުމުގެ އައު ފިޔަވަޅުތަކެކެވެ. ފަތުރުވެރިކަމުގެ މުދަލާއި ޚިދުމަތުގެ ޓެކްސް (ޓީ.ޖީ.އެސް.ޓީ)، ގްރީން ޓެކްސް، އަދި އެއަރޕޯޓް ޓެކްސްއާއި ފީތައް އިތުރުކުރެވޭނެއެވެ. މިއީ ޑޮލަރުން ލިބޭ އާމްދަނީ އިތުރުކުރުމަށްޓަކައެވެ.

ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތައް: ބަޖެޓުގެ ބޮޑު ބައެއްކަމުގައިވާ 12.33 ބިލިއަން ރުފިޔާ ޚާއްޞަކުރެވިފައިވަނީ ޕީ.އެސް.އައި.ޕީގެ ދަށުން ހިންގާ ތަރައްޤީގެ މަޝްރޫޢުތަކަށެވެ. ސަރުކާރުން ވަނީ 2025 ވަނަ އަހަރުގެ ފެބްރުއަރީ މަހުގެ ނިޔަލަށް މަޝްރޫޢުތަކުގެ ލިސްޓެއް ހުށަހެޅުމަށާއި، 2025 ވަނަ އަހަރުގެ މާރިޗު މަހުގެ ނިޔަލަށް ސޮއިކުރެވިފައިވާ މަޝްރޫޢުތަކުގެ ފީސިބިލިޓީ ދިރާސާކުރުމަށް ބޭނުންވާ ތަފްޞީލުތައް ހުށަހެޅުމަށް އެއްބަސްވެފައެވެ.

ހާމަކަން ބޮޑުކުރުމާއި ޖަވާބުދާރީވުން: ހާމަކަން އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި، ބަޖެޓު ކޮމިޓީން ވަނީ 2025 ވަނަ އަހަރު އަހަރުގެ ކޮންމެ ކުއާޓަރެއްގައި ރައްޔިތުންގެ މަޖިލީހަށް ކުރިއެރުމުގެ ރިޕޯޓެއް ހުށަހެޅުމަށް ހުށަހަޅާފައެވެ. މި ފިޔަވަޅުގެ މަޤްޞަދަކީ ބަޖެޓުގައި ހުށަހަޅާފައިވާ މާލީ ސިޔާސަތުތަކާ އެއްގޮތަށް ކަންކަން ކުރިއަށްދާކަން ކަށަވަރުކުރުމެވެ.

ދިވެހިރާއްޖެއަށް ރައީސް މުޢިއްޒުގެ ވިޝަން

ރައީސް ޑރ. މުޙައްމަދު މުޢިއްޒު ވަނީ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ސާފު އަދި ހިތްވަރުގަދަ ވިޝަނެއް ކަނޑައަޅުއްވާފައެވެ. މި ވިޝަން އަމާޒުކުރަނީ ދެމެހެއްޓެނިވި ތަރައްޤީއަށާއި، އިޤްތިޞާދީ ތަފާތު ދާއިރާތައް ކުރިއެރުވުމަށާއި، ތިމާވެށި ރައްކާތެރިކުރުމަށެވެ. އެމަނިކުފާނުގެ ސަރުކާރުން ވަނީ 2040 ވަނަ އަހަރާ ހަމައަށް ދިވެހިރާއްޖެ ވަރުގަދަ އަދި ފުދުންތެރި ޤައުމަކަށް ހެދުމަށް އަޒުމް ކަނޑައަޅުއްވާފައެވެ.

އިޤްތިޞާދީ ތަފާތު ދާއިރާތައް ކުރިއެރުވުމާއި ކުރިއެރުން

ރައީސް މުޢިއްޒުގެ ވިޝަންގައި ހިމެނެނީ ފަތުރުވެރިކަމާއި، މަސްވެރިކަމާއި، އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތަ ފަދަ މުހިންމު ދާއިރާތަކަށް ބޮޑެތި އިންވެސްޓްމަންޓްތައް ކުރުމެވެ. ވެލާނާ އިންޓަރނޭޝަނަލް އެއަރޕޯޓް ފުޅާކުރުމާއި، ފްރީ ޒޯނެއް ހިމެނޭ މެރިޓައިމް ޕޯޓެއް ތަރައްޤީކުރުމުން ފަތުރުވެރިކަމާއި ވިޔަފާރި އިތުރުވެ، އައު ވަޒީފާގެ ފުރުޞަތުތައް އުފެދި، އިޤްތިޞާދީ ކުރިއެރުން އިތުރުވާނެކަމަށް ބެލެވެއެވެ.

ތިމާވެށި ދެމެހެއްޓުން

ރައީސްގެ ތިމާވެށި ދެމެހެއްޓުމުގެ އަޒުމު ފެންނަނީ ރަސްމާލެ އީކޯ-ސިޓީ މަޝްރޫޢު ފަދަ މަޝްރޫޢުތަކުންނެވެ. މި މަޝްރޫޢުގެ ދަށުން 65,000 ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ޔުނިޓު ޤާއިމުކުރެވި، އައު ދެމެހެއްޓެނިވި މިންގަނޑުތަކެއް ކަނޑައެޅޭނެއެވެ. މީގެ އިތުރުން ސަރުކާރުން ރާވާފައިވަނީ އިއާދަކުރަނިވި ހަކަތަ %33 އަށް އިތުރުކުރުމަށާއި، އިތުރު ބަޔޯސްފިއަރ ރިޒާވްތަކާއި ގުދުރަތީ ޕާކުތައް ޤާއިމުކުރުމަށާއި، ވަރުގަދަކަން އިތުރުކުރުމަށްޓަކައި ފަސް މިލިއަން ގަސް އިންދުމަށެވެ.

އިޖްތިމާޢީ ތަރައްޤީއާއި ހިމެނުން

ރައީސް މުޢިއްޒުގެ ސަރުކާރުން އަމާޒުކުރަނީ އިޖްތިމާޢީ ތަރައްޤީއާއި ހިމެނުމަށެވެ. މިގޮތުން ޞިއްޙީ ޚިދުމަތާއި، ތަޢުލީމާއި، ބޯހިޔާވަހިކަމުގެ ދާއިރާތަކަށް އިންވެސްޓްކުރުމަށް ވަނީ ރޭވިފައެވެ. ސަރުކާރުގެ އަމާޒަކީ ފެންވަރު ރަނގަޅު ޞިއްޙީ ޚިދުމަތްތައް ފޯރުކޮށްދިނުމާއި، ތަޢުލީމީ ފުރުޞަތުތައް އިތުރުކުރުމާއި، އަދި ހުރިހާ ރައްޔިތުންނަށް އަތްފޯރާފަށުގައި ބޯހިޔާވަހިކަން ފޯރުކޮށްދިނުމެވެ.

2025 ވަނަ އަހަރުގެ ބަޖެޓުގައި ފެންނަނީ ފުދުންތެރި އަދި ދެމެހެއްޓެނިވި ދިވެހިރާއްޖެއަކަށް ރައީސް މުޢިއްޒުގެ ވިޝަނެވެ. މާލީ ހަރުދަނާކަމާއި، އިޤްތިޞާދީ ތަފާތު ދާއިރާތައް ކުރިއެރުވުމާއި، އަދި ތިމާވެށި ދެމެހެއްޓުމަށް އިސްކަންދީގެން، ސަރުކާރުން ވަނީ ދިގު މުއްދަތުގެ ކުރިއެރުމާއި ތަރައްޤީއަށް ބިންގާ އަޅާފައެވެ. 21 ވަނަ ޤަރުނުގެ ގޮންޖެހުންތަކާ ކުރިމަތިލަމުންދާއިރު، ރައީސް މުޢިއްޒުގެ ލީޑަރޝިޕާއި ސްޓްރެޓެޖިކް އިސްނެގުންތަކުން ވަނީ ހުރިހާ ދިވެހި ރައްޔިތުންނަށް އުޖާލާ އަދި ފުދުންތެރި މުސްތަޤުބަލަކަށް މަގުފަހިކޮށްދީފައެވެ.